અમેરિકન સ્પેસ એજન્સી નાસાએ એક એનિમેશન વીડિયો જાહેર કર્યો છે. આ વિડીયો બતાવે છે કે કેવી રીતે છેલ્લા 30 વર્ષમાં દરિયાની સપાટીમાં 10 સેમીનો વધારો થયો છે. એટલે લગભગ 3.5 ઇંચ. આ એક ખતરનાક સ્થિતિ છે. જો સમુદ્રનું લેવલ આમ જ વધતું રહેશે તો આપણા વિશ્વના અનેક દેશો, ટાપુઓ અને દરિયાકાંઠાના વિસ્તારો ડૂબી જશે.
નાસા સાયન્ટિફિક વિઝ્યુલાઇઝેશન સ્ટુડિયો ખાતે ડેટા વિઝ્યુલાઇઝર, એન્ડ્રુ જે. ક્રિસ્ટેનસેને નાસાના ડેટાના આધારે આ એનિમેશન વીડિયો બનાવ્યો છે. તેણે અનેક ઉપગ્રહોના ડેટાનું વિશ્લેષણ કર્યું છે. આ ડેટા 1993 થી 2022 સુધીના છે. આ કોઈ સામાન્ય વિડિયો એનિમેશન નથી. આમાં વર્ષોના ડેટાનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું છે.
30 વર્ષમાં દરિયાની સપાટીમાં 10 સેમીનો વધારો બહુ લાગતો નથી. પરંતુ આ સ્થિતિ સારી નથી. સતત બદલાતી આબોહવા અને વધતા તાપમાનને કારણે હિમનદીઓ પ્રભાવિત થાય છે. ઉત્તર અને દક્ષિણ ધ્રુવ પર પડે છે. જેના કારણે ત્યાંનો બરફ પીગળે છે. પર્વતોના ગ્લેશિયર્સ પીગળી રહ્યા છે અને નદીઓ દ્વારા સમુદ્રના જળ લેવલમાં વધારો થઈ રહ્યો છે.
મહાસાગરો માનવ ઉત્પાદિત ગરમીના 90% શોષી લે છે
આ સંશોધન દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં રહેતા લોકો માટે ખૂબ જ ખતરનાક છે. આગામી કેટલાક વર્ષોમાં દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં રહેતા લાખો લોકો માટે સમસ્યા સર્જાશે. આપણા મહાસાગરો 90 ટકા માનવીય ગરમીને શોષી લે છે. સમગ્ર વિશ્વમાં દરિયાની સપાટી બમણી ઝડપથી વધી રહી છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર દ્વારા પણ આ ચેતવણી આપવામાં આવી હતી.
2013 અને 2022 ની વચ્ચે, પાણીનું લેવલ 1993 અને 2002 ની તુલનામાં બમણું ઝડપથી વધ્યું છે. ગયા વર્ષે તે રેકોર્ડ ઊંચાઈએ પહોંચ્યો હતો. એવી ચેતવણી પણ છે કે આ સદીના અંત સુધીમાં તે સમાન દરે અથવા તેનાથી વધુ વધી શકે છે.
છેલ્લા 10 વર્ષમાં પાણીની સપાટી બમણી ઝડપે વધી
સંયુક્ત રાષ્ટ્રની એજન્સી વર્લ્ડ મીટીરોલોજીકલ ઓર્ગેનાઈઝેશન (WMO)એ જણાવ્યું કે તેનું મુખ્ય કારણ વધતું તાપમાન છે. જેના કારણે હિમનદીઓ પીગળી રહી છે. સમુદ્રની ગરમી વધી રહી છે. જેના કારણે પાણી ફેલાય છે. 2013 અને 2022 ની વચ્ચે દર વર્ષે દરિયાની સપાટીમાં 4.62 મીમીના દરે વધારો થયો છે. આ 1993 થી 2002 સુધીની ઝડપ કરતાં બમણી છે.
ડબલ્યુએમઓના સેક્રેટરી જનરલ પીટરી તાલાસે કહ્યું કે ગ્લેશિયર્સ પીગળવા અને દરિયાની સપાટીમાં ઝડપથી વધારો એ ખૂબ જ ખતરનાક પ્રોસેસ છે. તેનું કારણ ગ્રીનહાઉસ વાયુઓનું મોટી માત્રામાં મુક્તિ છે. આ સદીમાં જળલેવલમાં વધારો થતો રહેશે. આ પછી પણ, આગામી હજારો વર્ષો સુધી સમુદ્રનું લેવલ વધતું રહેશે.
નીચાણવાળા ટાપુઓ અને દરિયાકાંઠાના વિસ્તારો ડૂબી જવાના જોખમમાં
તુવાલુ જેવા ટાપુઓ સૌથી વધુ જોખમમાં છે. દરિયાની સપાટી વધવાને કારણે આવા ટાપુઓ વિશ્વના નકશા પરથી અદૃશ્ય થઈ જશે. ગયા વર્ષે જૂન અને જુલાઈમાં એન્ટાર્કટિકાનો બરફ ખૂબ જ ઝડપથી પીગળ્યો હતો. દરિયાઈ હીટવેવ જમીન કરતાં 58 ટકા વધુ હતું. જેના કારણે ધ્રુવીય વિસ્તારોમાં બરફ ઝડપથી પીગળી રહ્યો છે.
ગયા વર્ષે યુરોપમાં હીટવેવને કારણે 15,000 લોકોના મોત થયા હતા. તાલાસે જણાવ્યું કે આવી ખતરનાક ખરાબ હવામાન 2060 સુધી રહેશે. જો ઉત્સર્જન ઘટાડવામાં નહીં આવે તો સ્થિતિ ખૂબ જ ખરાબ થવાની છે. જો કે તે હજુ પણ સુધારી શકાય છે. જેથી આવનારી માનવ પેઢીને કોઈપણ પ્રકારની સમસ્યાનો સામનો ન કરવો પડે.
તાપમાનમાં દોઢ ડિગ્રી સેલ્સિયસનો વધારો થાય તો પણ સમસ્યા સર્જાય
જો આગામી કેટલાક દાયકાઓમાં તાપમાનમાં દોઢ ડિગ્રી સેલ્સિયસનો વધારો થશે તો મુશ્કેલી આવવાની ખાતરી છે. હવામાનમાં એટલો બદલાવ આવશે કે ઘણા દેશોને મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડશે. એકંદરે, ડબલ્યુએમઓએ કહ્યું કે ગયા વર્ષ એટલે કે 2022 પાંચમું કે છઠ્ઠું સૌથી ગરમ વર્ષ હતું. ગ્લોબલ તાપમાન પૂર્વ-ઔદ્યોગિક સમય કરતાં 1.15°સે વધારે હતું.
આ પણ જ્યારે લા-નીના આબોહવા ત્રણ વર્ષથી ચાલી રહી હતી. એટલે કે કુદરતે જ હવામાનને ઠંડુ રાખવાની વ્યવસ્થા કરી હતી. જોકે, હવામાનશાસ્ત્રીઓએ ચેતવણી આપી છે કે વર્ષ 2023 અથવા 2024માં સરેરાશ તાપમાનનો રેકોર્ડ તૂટી શકે છે. તેનું કારણ ક્લાઈમેટ ચેન્જ અને અલ-નીનો હોઈ શકે છે.
