તહેવારોની સિઝન શરૂ થઈ ગઈ છે. આ સમયગાળા દરમિયાન ખાદ્યપદાર્થો મોંઘા થવાનો જૂનો રેકોર્ડ રહ્યો છે. તેને જોતા ટામેટા અને ડુંગળી બાદ હવે સરકારે કઠોળને લઈને મોટું પગલું ભર્યું છે. સરકારે તુવેર અને અડદનો વર્તમાન સ્ટોક રાખવાની મર્યાદા આ વર્ષે 31 ડિસેમ્બર સુધી બે મહિના વધારી દીધી છે. ઉપરાંત, સરકારે કેટલાક એકમો માટે સ્ટોક હોલ્ડિંગ મર્યાદામાં સુધારો કર્યો છે.
ખાદ્ય અને ઉપભોક્તા બાબતોના મંત્રાલય દ્વારા જારી કરાયેલા નોટિફિકેશન મુજબ, ડેપોમાં જથ્થાબંધ વેપારીઓ અને મોટા ચેઇન રિટેલર્સ માટે સ્ટોક મર્યાદા 200 ટનથી ઘટાડીને 50 ટન કરવામાં આવી છે. નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આ પગલું સંગ્રહખોરીને રોકવામાં સફળ થશે, જેનાથી દાળની કિંમતને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ મળશે. ભાવમાં ઘટાડો થવાની મોટી આશા છે.
સંગ્રહખોરી રોકવા માટે પગલાં લેવાયા
મંત્રાલયે નિવેદનમાં જણાવ્યું કે, સ્ટોક મર્યાદામાં સુધારો અને સમયગાળો વધારવાનો હેતુ સંગ્રહખોરીને રોકવા અને બજારમાં પર્યાપ્ત માત્રામાં તુવેર અને અડદની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવાનો છે અને તેને પોસાય તેવા ભાવે ઉપલબ્ધ કરાવવાનો છે. તાજેતરના આદેશ અનુસાર, 31 ડિસેમ્બર સુધી તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો માટે તુવેર અને અડદની સ્ટોક મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી છે.
જથ્થાબંધ વેપારીઓને લાગુ પડતી સ્ટોક મર્યાદા દરેક પલ્સ પર અલગથી 50 ટન હશે; રિટેલરો માટે પાંચ ટન; દરેક રિટેલ આઉટલેટ પર પાંચ ટન અને મોટા ચેઈન રિટેલરો માટે ડેપો પર 50 ટન; મિલ માલિકો માટેની મર્યાદા ઉત્પાદનના એક મહિનાની અથવા વાર્ષિક સ્થાપિત ક્ષમતાના 10 ટકા હશે, જે વધારે હશે. જો કે, આયાતકારોને કસ્ટમ ક્લિયરન્સની તારીખથી 30 દિવસથી વધુ આયાતી સ્ટોક રાખવાની મંજૂરી નથી. મિલ માલિકો માટેની સ્ટોક મર્યાદા પણ છેલ્લા ત્રણ મહિનાના ઉત્પાદનના 25 ટકા અથવા વાર્ષિક ક્ષમતા, બેમાંથી જે વધુ હોય તે છેલ્લા એક મહિનાના ઉત્પાદનના 10 ટકા અથવા વાર્ષિક ક્ષમતા, બેમાંથી જે વધુ હોય તે ઘટાડીને કરવામાં આવી છે.
પોર્ટલ પર સ્ટોક જાહેર કરવાનો રહેશે
આદેશ મુજબ, સંબંધિત પાત્ર સંસ્થાઓએ ગ્રાહક બાબતોના વિભાગના પોર્ટલ પર તેમનો સ્ટોક જાહેર કરવાનો રહેશે અને જો તેમની પાસે જે સ્ટોક છે તે આ નિર્ધારિત મર્યાદા કરતાં વધુ છે, તો તેમણે તેને સૂચના જારી થયાની તારીખથી 30 દિવસોની અંદર નિર્ધારિત સ્ટોક મર્યાદામાં લાવવાનો રહેશે. આ વર્ષે 2 જાન્યુઆરીએ, સરકારે સંગ્રહખોરી અને અટકળોને રોકવા માટે તુવેર અને અડદ પર સ્ટોક લિમિટ લાદી હતી.
નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ગ્રાહક બાબતોનો વિભાગ સ્ટોક ડિસ્ક્લોઝર પોર્ટલ દ્વારા તુવેર અને અડદના સ્ટોકની સ્થિતિ પર નજીકથી નજર રાખે છે, જેની સાપ્તાહિક ધોરણે સમીક્ષા કરવામાં આવે છે. કૃષિ મંત્રાલયના ડેટા મુજબ, ચાલુ ખરીફ સિઝનમાં કઠોળની વાવણી હેઠળનો વિસ્તાર 22 સપ્ટેમ્બર સુધી ઘટીને 122.57 લાખ હેક્ટર થયો છે, જે એક વર્ષ અગાઉના સમાન સમયગાળામાં 128.49 લાખ હેક્ટર હતો. આ અછતને પહોંચી વળવા દેશ કઠોળની આયાત કરે છે.
