શરીરને સ્વસ્થ રાખવામાં લીવર સૌથી મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. તે લોહીને નિયંત્રિત કરવાની સાથે ગ્લુકોઝના સ્તરને પણ નિયંત્રિત કરે છે. શરીરમાં રહેલા ઝેરી તત્વોને દૂર કરવાની સાથે, તે ચેપને દૂર કરવા માટે રોગપ્રતિકારક શક્તિને મજબૂત રાખે છે. તે લોહીમાંથી બેક્ટેરિયાને સાફ કરે છે, પરંતુ વધુ પડતા આલ્કોહોલનું સેવન અને ખરાબ આહારના કારણે લીવરને પણ નુકસાન થવા લાગે છે. જેના કારણે લીવરમાં ગંદકી જમા થવા લાગે છે. વધારાનું બિલીરૂબિન ઉત્પન્ન થવા લાગે છે. આ ઉપરાંત, લોહીના બેક્ટેરિયા તમને ઘણી ગંભીર બીમારીઓ માટે સંવેદનશીલ બનાવે છે.
લિવરને નુકસાન થતાં જ તમને પેટમાં દુખાવો, થાક, રક્તસ્રાવ, કિડનીની સમસ્યા, કબજિયાત, કમળો, પેશાબમાં ચેપ, ઉલટી કે ઉબકા, પાચનતંત્રમાં અસ્વસ્થતા તેમજ અનિદ્રાનો સામનો કરવો પડી શકે છે. જો આમાંથી એક પણ લક્ષણ જોવા મળે તો તરત જ સતર્ક થવાની જરૂર છે. કારણ કે આ લીવર ફેલ્યોરનાં ચિહ્નો છે, જેને સમયસર તપાસી અને અટકાવી શકાય છે. જો તમે બેદરકાર છો, તો તમે ગંભીર રીતે બીમાર થઈ શકો છો. તેમાં કોઈનો જીવ પણ ખર્ચાઈ શકે છે. આવી પરિસ્થિતિથી બચવા માટે ડૉક્ટરો યોગ્ય ખાવાની સાથે લિવરને ડિટોક્સ કરવાની સલાહ આપે છે. આ માટે દવાઓની જગ્યાએ તમે કેટલાક આયુર્વેદિક ઉપાયોની પણ મદદ લઈ શકો છો. થોડા દિવસો સુધી આનું સેવન કરવાથી લીવર પહેલાની જેમ સ્વસ્થ અને કાર્યશીલ બની જશે. લીવરમાં અને તેની આસપાસ જમા થયેલી ગંદકી સંપૂર્ણપણે સાફ થઈ જશે. ચાલો જાણીએ આયુર્વેદિક ડોક્ટર પાસેથી કઈ વસ્તુઓ લીવરને ડિટોક્સીફાઈ કરશે.
ત્રિફળા અને મેથીના દાણા
આયુર્વેદમાં સમાવિષ્ટ ત્રિફલા લીવરને મજબૂત અને ડિટોક્સ કરવા માટે કોઈ દવાથી ઓછું નથી. મેથીનો ઉમેરો તેને વધુ શક્તિશાળી બનાવે છે. લીવરની સમસ્યાઓ અને જામેલી ગંદકીને દૂર કરવા માટે લીમડાના પાન, ત્રિપુટી અને મેથીના દાણાને સમાન માત્રામાં ભેળવીને સેવન કરો. તેનાથી લીવરમાં જમા થયેલી ગંદકી સાફ થઈ જશે. જેમ જેમ લીવરની કાર્યક્ષમતા વધશે તેમ તેમ તે સંપૂર્ણ રીતે ડિટોક્સિફાઈડ થઈ જશે.
ડુંગળી અને લસણ અસરકારક
ડુંગળી અને લસણમાં ઘણા આયુર્વેદિક ઔષધીય ગુણો જોવા મળે છે જે ભોજનનો સ્વાદ વધારે છે. આયુર્વેદમાં તેનો ઉપયોગ દવાઓ તરીકે થાય છે. આ લીવરને સ્વસ્થ રાખવામાં કારગર સાબિત થાય છે. લસણ અને ડુંગળીની એક લવિંગનો રસ નિયમિત રીતે પીવાથી લીવર મજબૂત બને છે. ગંદકી સરળતાથી સાફ થઈ જાય છે.
કારેલા અને પાલક
જો તમને લીવરમાં ગંદકી જામવી, પેટમાં દુખાવો, કમળો જેવા લક્ષણો દેખાઈ રહ્યા છે, તો તમારા આહારમાં કારેલા અને પાલકનો સમાવેશ કરો. આયુર્વેદિક આહાર અપનાવવાથી લીવર ડિટોક્સિફાય થશે. આનાથી પેટના દુખાવાથી લઈને કમળા સુધીની સમસ્યાઓમાં રાહત મળશે. તેનાથી લીવર સાફ થઈ જશે.
આ જડીબુટ્ટીઓ મદદ કરશે
આયુર્વેદમાં જડીબુટ્ટીઓનો ઉપયોગ દવા તરીકે થાય છે. આવી સ્થિતિમાં લીવરને સ્વસ્થ રાખવા માટે અર્જુનની છાલ, કુટકી અને ભૂમિમાલકીને પાણીમાં સારી રીતે ઉકાળો. આ પછી, નિયમિતપણે પાણી પીવું. લીવરમાંથી એકઠી થયેલી ગંદકીને સાફ કરવાની સાથે તે લીવરને પણ બુસ્ટ કરે છે. લીવરની કામ કરવાની ક્ષમતા વધે છે.
હર્બલ ચા
લીવરને સ્વસ્થ રાખવા માટે હર્બલ ટી પણ દવાનું કામ કરે છે. આયુર્વેદિક જડીબુટ્ટીઓમાંથી બનેલી ચા નિયમિતપણે પીવાથી ફાયદો થાય છે. આમાં મુખ્યત્વે ત્રિલફળા, કટુકી અને પુનર્નવમાંથી બનેલી ચા પીવાથી લીવરની આસપાસ જમા થયેલી ગંદકી તેની સાથે જ દૂર થઈ જાય છે.
પંચકર્મ
આયુર્વેદમાં પંચકર્મને એક મહાન ઔષધ માનવામાં આવે છે. તે લીવર માટે જીવનરક્ષકથી ઓછું નથી. તે લીવર અને તેની આસપાસ જમા થયેલી ગંદકીને સાફ કરે છે. તેની સારવારમાં મસાજ, સ્નાન, નસ્ય, રક્ત શુદ્ધિકરણની પ્રક્રિયાનો સમાવેશ થાય છે.
