નવી રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિની ચર્ચા જોરમાં છે. કેન્દ્ર સરકાર આ અંગે ખૂબ જ ગંભીર છે. સરકાર આ માટેની તૈયારીમાં વ્યસ્ત છે. નેશનલ એજ્યુકેશન પોલિસી એટલે કે NEP 2022 મુજબ, ધોરણ 3 થી 12 માટે રાષ્ટ્રીય અભ્યાસક્રમ તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. તેને પ્રકાશિત કરવામાં મોડું થયું છે, આ પ્રક્રિયા પણ ટૂંક સમયમાં તૈયાર કરવામાં આવશે. NCF NEP 2020 ની ત્રીજી વર્ષગાંઠ (જુલાઈ 29) પર અથવા તે પહેલાં આવી શકે છે. તમામ વર્ગો માટે વિષય નિષ્ણાતોની ટીમો ઓળખવામાં આવી છે. NCFની જાહેરાત થતાં જ પુસ્તકો તૈયાર કરવા માટે સમિતિઓની રચના કરવામાં આવશે.
જણાવી દઈએ કે ધોરણ 3 થી 12 સુધીના શાળા શિક્ષણમાં લગભગ 150 વિષયો પર પુસ્તકો પ્રકાશિત કરવામાં આવશે. NEP મુજબ, ધોરણ 3, 6 અને 9 માટેના પ્રથમ પુસ્તકો શૈક્ષણિક સત્ર 2024-25ના પ્રારંભિક મહિનામાં બહાર આવશે. અહેવાલ મુજબ દેશમાં શાળા શિક્ષણ પ્રણાલી બદલાવા જઈ રહી છે. આ વખતે શાળા શિક્ષણ 4 તબક્કામાં રાખવામાં આવ્યું છે. પહેલો ફાઉન્ડેશન સ્ટેજ છે, બીજો પ્રિપેરેટરી સ્ટેજ છે, ત્રીજો મિડલ સ્ટેજ છે અને ચોથો સેકન્ડરી સ્ટેજ છે.
ફાઉન્ડેશન સ્ટેજ શું છે –
3 થી 8 વર્ષના બાળકો ફાઉન્ડેશન સ્ટેજમાં આવશે. અદ્ભુત વાત એ છે કે આ ઉંમરના બાળકોને શાળાના બાળકોની જેમ કોઈપણ પ્રકારની પરીક્ષા આપવી પડશે નહીં. ઉપરાંત, આ ઉંમરના બાળકોને સ્કૂલ બેગ સાથે રાખવાની જરૂર રહેશે નહીં. બાલ વાટિકા/પ્રી-સ્કૂલમાં, બાળકોને જાદુઈ પટારા (53 પ્રકારના રમકડાં હશે)થી અભ્યાસ કરવાનો રહેશે. તમામ કેન્દ્રીય શાળાઓમાં કિન્ડરગાર્ટન ખોલવામાં આવ્યા છે. ખાનગી શાળાઓમાં પ્લે ગ્રુપ અને નર્સરીના વર્ગો ચલાવવામાં આવે છે, હવે NEPમાં શરૂઆતના 3 વર્ષ સરકારી શાળાઓમાં ભણાવવામાં આવશે. 6 થી 8 વર્ષના બાળકો કે જેમણે પ્રિ-સ્કૂલિંગ કર્યું છે તેમને ધોરણ 1 માં પ્રવેશ મળશે. તેમાં માત્ર 2 પુસ્તકો હશે. બીજા ધોરણ પછી ફાઉન્ડેશન સ્તર પૂર્ણ થશે.
પ્રિપેરેટરી સ્ટેજ –
આ તબક્કામાં 8 થી 11 વર્ષના બાળકો આવશે. તેથી જ 3 ભાષાઓ અને ગણિત શીખવવામાં આવશે. ધોરણ 5 સુધીનું શિક્ષણ માતૃભાષા અથવા સ્થાનિક ભાષામાં હશે. પ્રથમ વખત ધોરણ 3 માં બાળકનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવશે અને બીજી વખત ધોરણ 5 માં થશે.
મિડલ સ્ટેજ –
11 થી 14 વર્ષના બાળકો આ કેટેગરીમાં આવશે. ધોરણ 8 સુધીના બાળકોને વ્યવસાયલક્ષી એક્સપોઝર આપવામાં આવશે, પરંતુ તેનું કોઈ મૂલ્યાંકન કરવામાં આવશે નહીં. ભાષા અને વિજ્ઞાન ઉપરાંત માનવતા, કળા અને સામાજિક વિજ્ઞાનનો મૂળભૂત અભ્યાસ કરવામાં આવશે. ધોરણ 8 માં ત્રીજી વખત મૂલ્યાંકન થશે. આ દરમિયાન વિદ્યાર્થીઓ અને વાલીઓનું નિયમિત કાઉન્સેલિંગ થશે. ધોરણ 9 માં વ્યાવસાયિક શિક્ષણ મૂલ્યાંકન થશે.
સેકન્ડરી સ્ટેજ –
આ તબક્કામાં 14 થી 18 વર્ષના બાળકો આવશે. ધોરણ 9 થી 12 સેમેસ્ટર પદ્ધતિથી ભણાવવામાં આવશે. તે આગામી સત્રથી શરૂ થઈ શકે છે. એક વર્ષમાં બોર્ડની પરીક્ષાના 2 ચાન્સ હશે. એટલે કે 9મા-10મા અને 11મા-12મા કુલ 16-16 પેપર (કોર્સ) હશે, એટલે કે 1 વર્ષમાં 8 પેપર હશે.
