ઉપરાષ્ટ્રપતિ જગદીપ ધનખર 1 સપ્ટેમ્બરના રોજ મુંબઈમાં મઝગાંવ ડોક શિપબિલ્ડર્સ લિમિટેડ (MDL) દ્વારા બનાવવામાં આવી રહેલા પ્રોજેક્ટ-17 આલ્ફાના ચોથા સ્ટીલ્થ ફ્રિગેટ ‘મહેન્દ્રગિરી’ને લોન્ચ કરશે. MDL દ્વારા બનાવવામાં આવી રહેલા નીલગીરી શ્રેણીનું ચોથું અને અંતિમ જહાજ, ‘મહેન્દ્રગિરી’ ભારતીય નૌકાદળના બ્યુરો ઓફ નેવલ ડિઝાઇન દ્વારા ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે. તે અદ્યતન અત્યાધુનિક શસ્ત્રો, સેન્સર, સંચાર સુવિધાઓ અને અન્ય સિસ્ટમોથી સજ્જ છે. ભારતના સુરક્ષા કાફલામાં આના સામેલ થવાથી ચીન અને પાકિસ્તાનનો પરસેવો છૂટી જશે.
P-17 આલ્ફા ક્લાસનું પ્રથમ જહાજ, ‘નીલગિરી’, સપ્ટેમ્બર 2019 માં લોન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું અને 2024 ના મધ્યમાં સમુદ્ર પરીક્ષણો શરૂ થવાની અપેક્ષા છે. આ જ શ્રેણીનું બીજું જહાજ, ‘ઉદયગીરી’, મે 2022 માં લોન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું, જેની સમુદ્રી અજમાયશ 2024 ના ઉત્તરાર્ધમાં થવાની છે. ત્રીજું જહાજ ‘તારાગિરી’ સપ્ટેમ્બર 2020માં લોન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું અને ઓગસ્ટ 2025 સુધીમાં તેની ડિલિવરી અપેક્ષિત છે.
જાણો મહેન્દ્રગિરીની ખાસિયત-
ખતરાનો સામનો કરવો- આ પ્રોજેક્ટના જહાજને દુશ્મનના એરક્રાફ્ટ અને એન્ટિ-શિપ ક્રૂઝ મિસાઇલોના ખતરાનો સામનો કરવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે. આવા અદ્યતન જહાજો લાંબા અંતરની સપાટીથી હવામાં પ્રહાર કરતી મિસાઈલ સિસ્ટમથી પણ સજ્જ છે.
ફાયરિંગ સપોર્ટ – બે 30 મીમી રેપિડ-ફાયર ગન વહાણને નજીકની સંરક્ષણ ક્ષમતા પ્રદાન કરશે જ્યારે એક SRGM ગન અસરકારક નૌકાદળ ફાયરિંગ સપોર્ટને સક્ષમ કરશે.
મહત્તમ ઝડપ 30 નોટ પ્રતિ કલાક – સ્વદેશી રીતે વિકસિત ટ્રિપલ ટ્યુબ લાઇટ વેઇટ ટોર્પિડો લોન્ચર અને રોકેટ લોન્ચર વહાણની સબમરીન વિરોધી ક્ષમતામાં વધારો કરશે. ‘મહેન્દ્રગિરી’ લગભગ 149 મીટર લાંબી અને 16 મીટર પહોળી હશે. તે લગભગ 6,600 ટનનું વિસ્થાપન અને મહત્તમ 30 નોટ પ્રતિ કલાકની ઝડપ ધરાવતું હશે.
સુધારેલ સ્ટીલ્થ લક્ષણો – આ સુવિધાઓ ફ્રિગેટ્સને રડાર અને અન્ય સેન્સરથી છુપાવવામાં મદદ કરે છે. આ ફ્રિગેટ્સને દુશ્મનના હુમલાથી બચવામાં મદદ કરે છે.
અદ્યતન શસ્ત્રો અને સેન્સર – આમાં હવાથી હવામાં મિસાઈલ, જહાજ વિરોધી મિસાઈલ, સબમરીન વિરોધી મિસાઈલ અને સ્વદેશી રીતે વિકસિત શસ્ત્ર પ્રણાલીનો સમાવેશ થાય છે. આ શસ્ત્રો અને સેન્સર ફ્રિગેટ્સને વિવિધ પ્રકારના લક્ષ્યોને જોડવામાં સક્ષમ કરે છે.
પ્લેટફોર્મ મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ – આ સિસ્ટમ ફ્રિગેટ્સના વિવિધ સાધનો અને સિસ્ટમોનું નિયંત્રણ અને સંકલન કરે છે. આ ફ્રિગેટ્સને વધુ કાર્યક્ષમ રીતે ચલાવવામાં મદદ કરે છે.
આ અદ્યતન સુવિધાઓ સાથે, INS મહેન્દ્રગિરી ભારતીય નૌકાદળને તેની તાકાત વધારવા અને હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં પડકારોનો સામનો કરવામાં મદદ કરશે. અગાઉના વર્ઝનની જેમ, મહેન્દ્રગિરીને એક સંકલિત ઉત્પાદન પદ્ધતિ સાથે બનાવવામાં આવ્યું છે. P-17A શ્રેણીની કુલ કિંમત રૂ. 27,500 કરોડ છે અને MDL મુંબઈ આ શ્રેણીના સાતમાંથી ચાર જહાજોનું નિર્માણ કરી રહી છે. વહાણના હલ બનાવવા માટે વપરાતું સ્ટીલ સ્વદેશી રીતે વિકસિત DMR 249A છે, જે SAIL દ્વારા ઉત્પાદિત લો-કાર્બન માઇક્રો-એલોય ગ્રેડનું સ્ટીલ છે. P-17 આલ્ફા જહાજો ભારતીય નૌકાદળ દ્વારા સંચાલિત અન્ય કોઈપણ યુદ્ધ જહાજ કરતાં વધુ અદ્યતન છે અને શક્તિશાળી શસ્ત્રો અને સેન્સર પેકેજોથી સજ્જ છે જે ત્રણ પરિમાણમાં જોખમોને બેઅસર કરવા સક્ષમ છે – હવામાં, સમુદ્રની સપાટી પર અને સમુદ્રમાં પાણીની અંદર.
સ્વદેશી રીતે તૈયાર કરાયેલા ‘મહેન્દ્રગિરી’માં અત્યાધુનિક શસ્ત્રો, સેન્સર, અદ્યતન એક્શન ઇન્ફર્મેશન સિસ્ટમ, ઇન્ટિગ્રેટેડ પ્લેટફોર્મ મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ, વર્લ્ડ ક્લાસ મોડ્યુલર એકોમોડેશન, અત્યાધુનિક પાવર ડિસ્ટ્રિબ્યુશન સિસ્ટમ અને અન્ય આધુનિક સુવિધાઓ હશે. તે સુપરસોનિક સરફેસ-ટુ-સર્ફેસ મિસાઈલ સિસ્ટમથી સજ્જ છે અને તેની એર ડિફેન્સ ક્ષમતા દુશ્મનના એરક્રાફ્ટના ખતરા અને એન્ટિ-શિપ ક્રૂઝ મિસાઈલનો મુકાબલો કરવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે જે વર્ટિકલ લોન્ચ અને લાંબા અંતરની સપાટીથી હવામાં પ્રહાર કરવાવાળી મિસાઈલને સિસ્ટમની આસપાસ ફરશે.
