આખી દુનિયા હજુ પણ ભારતના ચંદ્રયાન-3ની સફળતાની વાતો કરી રહી છે. 23 ઓગસ્ટના રોજ વિક્રમ લેન્ડરના લેન્ડિંગ સાથે, ભારત ચંદ્ર પર પહોંચનારો વિશ્વનો ચોથો દેશ બન્યો. દક્ષિણ ધ્રુવ પર સફળતાની વાર્તા લખનાર પ્રથમ દેશ પણ બન્યો. નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આ ઐતિહાસિક અવસરના ભારત માટે ઘણા ફાયદા છે અને આવનારા દિવસોમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે તેનું કદ વધવાનું છે.
એક અભૂતપૂર્વ સિદ્ધિ
ફોરેન પોલિસી મેગેઝિનમાં લખતા, યુએસ સ્થિત થિંક ટેન્ક વૂડ્રો વિલ્સન સેન્ટર ખાતે દક્ષિણ એશિયા સંસ્થાના નિર્દેશક માઈકલ કુગેલમેન કહે છે કે 14 જુલાઈએ દક્ષિણ ભારતમાંથી લોન્ચ કરવામાં આવેલા ચંદ્રયાન-3ની સફળતાએ ભારતીય જનતાને મંત્રમુગ્ધ કરી દીધી છે. આ આવનારા ઘણા દિવસો સુધી લાઈમલાઈટમાં રહેશે. તેમના મતે ચંદ્ર પર ભારતનું ઉતરાણ પણ તેની શક્તિનું પ્રતિક છે. એક મહત્વાકાંક્ષી દેશે પૃથ્વીથી લગભગ 240,000 માઈલ દૂર અભૂતપૂર્વ સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે.
પીએમ મોદીને ફાયદો થશે
ભારતનો અવકાશ કાર્યક્રમ 1960માં શરૂ થયો હતો અને ત્યારથી અત્યાર સુધીમાં સેંકડો ઉપગ્રહો લોન્ચ કરવામાં આવ્યા છે. 2008માં, ચંદ્રયાન-1 મિશનએ ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવ પર ક્રેટર્સની હાજરીની પુષ્ટિ કરી હતી. આ ખાડાઓ વિશે વૈજ્ઞાનિકોનું કહેવું છે કે તેમાં બરફ છે. જોકે, વર્ષ 2019માં ચંદ્ર પર સોફ્ટ લેન્ડિંગનો પ્રયાસ સંપૂર્ણપણે નિષ્ફળ રહ્યો હતો. માઈકલ માને છે કે વૈશ્વિક મંચ પર, ઉતરાણ ભારત માટે આગમનની નિશાની છે. તેનો સીધો ફાયદો વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને મળવાનો છે.
ઘણા દેશો પાછળ રહી ગયા
ભલે ભારતનું સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદ (UNSC)ના સ્થાયી સભ્ય બનવાનું અને ન્યુક્લિયર સપ્લાયર્સ ગ્રૂપમાં સામેલ થવાનું લક્ષ્ય હજુ પણ અધૂરું છે. પરંતુ તે હવે માત્ર ચીન, રશિયા અને અમેરિકા સાથે ચંદ્ર પર ગયેલા દેશોના ખૂબ જ નાના જૂથનો ભાગ છે. તે પણ ત્યારે જ્યારે ઈઝરાયેલ, જાપાન, રશિયા અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત સહિતના ઘણા દેશો ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવ પર ઉતરાણ કરવામાં સફળ રહ્યા નથી. પ્રતીકવાદ સિવાય, તેમના મતે, આ સિદ્ધિ ભારત અને સમગ્ર વિશ્વ માટે ફાયદાકારક છે.
અવકાશમાં સ્પર્ધા તીવ્ર બનશે
ભારતના ચંદ્ર પર ઉતર્યા બાદ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે અવકાશ પર થઈ રહેલા સંશોધનમાં ફાયદો થશે. ભારતમાં થઈ રહેલા અવકાશ સંશોધનને કારણે, તે ભૂગર્ભ જળ સ્તરનું નિરીક્ષણ કરવામાં અને પૃથ્વી પર હવામાનની પેટર્નની આગાહી કરવામાં પણ મદદ કરી છે. આ ખાસ કરીને આબોહવા પરિવર્તન માટે સૌથી વધુ સંવેદનશીલ દેશોમાંના એકમાં મહત્વપૂર્ણ છે. ચંદ્રયાન-3નું ઉતરાણ ખાનગી અવકાશ સંશોધન કાર્યક્રમ શરૂ કરીને ભારતની અર્થવ્યવસ્થાને પણ વેગ આપી શકે છે. ભારતનું અવકાશ ક્ષેત્ર ટ્રિલિયન ડોલરનું અર્થતંત્ર બની શકે છે. અવકાશમાં ભૌગોલિક રાજનીતિક સ્પર્ધા તીવ્ર બની રહી હોવાથી, તે ચોક્કસપણે પૃથ્વીના લોકો ચંદ્ર અને તેનાથી આગળના લોકો વિશે વિચારવાની રીત બદલી શકે છે.
