વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી આગામી સપ્તાહે અમેરિકાના ત્રણ દિવસના પ્રવાસે જઈ રહ્યા છે. પીએમ મોદીની મુલાકાતને લઈને અમેરિકામાં તૈયારીઓ જોરશોરથી ચાલી રહી છે. પીએમ મોદીની આ મુલાકાત ભારત-અમેરિકા સંબંધોના દૃષ્ટિકોણથી ખૂબ જ મહત્ત્વપૂર્ણ છે. દરમિયાન, યુએસ સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટે ભારતમાં બીબીસી ઓફિસ પર દરોડા, માનવ અધિકાર, નાગરિકતા બિલ અને લોકશાહી પર ટિપ્પણી કરી છે.
બીબીસી ઓફિસ અને માનવાધિકાર પર આવકવેરાના દરોડા સાથે જોડાયેલા પ્રશ્નના જવાબમાં યુએસ સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટના પ્રવક્તા મેથ્યુ મિલરે કહ્યું કે ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે ઘણા મુદ્દા છે જેના પર અમે સાથે મળીને કામ કરી રહ્યા છીએ. તેમણે કહ્યું કે અમે ભારત સરકારના અધિકારીઓ સમક્ષ આવા મુદ્દા ઉઠાવતા રહીએ છીએ.
અમેરિકા માનવ અધિકાર અને લોકશાહી અંગે સ્પષ્ટ છે: મિલર
ગુરુવારની દૈનિક પ્રેસ કોન્ફરન્સ દરમિયાન, એક પત્રકારે મિલરને પૂછ્યું, “આવતા અઠવાડિયે, ભારતના વડા પ્રધાન મોદી યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની મુલાકાતે છે. ભારતીય અમેરિકન સમુદાયમાં ઘણા લોકો છે જે વડા પ્રધાન મોદીનું સ્વાગત કરશે. પરંતુ ઘણા લોકો એવા છે જે માનવાધિકાર, લોકશાહી, બીબીસી વિરુદ્ધ મોદી સરકારની કાર્યવાહી અને નાગરિકતાના મુદ્દે તેમનો વિરોધ કરશે. તેઓ ઈચ્છે છે કે વહીવટીતંત્ર (યુએસ સરકાર) આ મુદ્દાને પ્રાથમિકતા પર ઉઠાવે.”
પત્રકારે કહ્યું, “આવા ઘણા બધા મુદ્દા છે. પોતાની વિદેશ નીતિના કેન્દ્રમાં લોકશાહી અને માનવાધિકારને કેન્દ્રમાં રાખીને સત્તામાં આવેલી બાઇડન સરકાર લોકશાહી અને માનવાધિકારને તેના એજન્ડામાં ટોચ પર રાખવાની વાત કરે છે. આવી સ્થિતિમાં લોકો તમને માનવાધિકાર સંબંધિત મુદ્દાઓ પર પ્રશ્નો ઉઠાવતા જોવા માંગે છે. પરંતુ અહીં (અમેરિકા) જે રીતે પીએમ મોદીનું સ્વાગત કરવામાં આવી રહ્યું છે, તેનાથી ઘણાને લાગશે કે આ તમામ મુદ્દાઓને બાજુ પર રાખવામાં આવી રહ્યા છે. તમે આના પર શું કહેવા માગો છો?”
આના જવાબમાં મિલરે કહ્યું, “ચોક્કસ. જેમ મેં પહેલા કહ્યું છે અને ફરીથી કહીશ, એવા ઘણા મુદ્દા છે કે જેના પર અમે ભારત સાથે કામ કરીએ છીએ. અમે નિયમિતપણે ભારત સરકારના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સાથે માનવ અધિકારના મુદ્દાઓ ઉઠાવીએ છીએ. અમે આ વિશે સ્પષ્ટ છીએ. ઘણી વખત અમે તેના વિશે ખાનગીમાં વાત કરીએ છીએ અને કેટલીકવાર અમે જાહેરમાં પણ વાત કરીએ છીએ.”
મોદી સરકારની મુલાકાતનો વિરોધ કરી રહેલા કેટલાક લોકોના સંબંધમાં હું કહીશ કે અમે દરેક અમેરિકન નાગરિકના અધિકારોનું સમર્થન કરીએ છીએ. બંધારણના પ્રથમ સુધારા હેઠળ દરેક અમેરિકનને પોતાનો અવાજ ઉઠાવવાનો અધિકાર છે. અમે અગાઉ પણ આ અંગે ખુલીને વાત કરી છે. અમે અમેરિકનોના આ અધિકારને સમર્થન આપવાનું ચાલુ રાખીશું.
ચીન-ભારત સંબંધો અંગે આ વાત કહી
પ્રેસ બ્રીફિંગ દરમિયાન અન્ય એક પત્રકારે મિલરને પૂછ્યું, “શું તમે અંદાજ લગાવી શકો છો કે ચીને ભારતમાં કેટલી જમીન પર કબજો જમાવ્યો છે?” તેના જવાબમાં મેથ્યુ મિલરે કહ્યું, “વિદેશ મંત્રી કયા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરશે. મેં ગઈકાલે પણ કહ્યું હતું કે વાસ્તવિકતામાં માત્ર વિદેશ મંત્રી જ તેના વિશે માહિતી આપી શકે છે. ચીનની મુલાકાતને લઈને અમારા ઘણા લક્ષ્યો છે. તે લક્ષ્યોમાં એક અમે એ પણ સુનિશ્ચિત કરીશું કે બંને સરકારો વચ્ચે વિશ્વાસપાત્ર સંવાદ શરૂ કરવામાં આવે જેથી અમેરિકા અને ચીન વચ્ચેની સ્પર્ધા સંઘર્ષમાં ન બદલાય.”
બીજું એ છે કે ચીન સાથે સંબંધિત ઘણા મુદ્દાઓ છે જેના વિશે અમે ચિંતિત છીએ અને અલબત્ત અમે તે ચિંતાઓને સીધી ચીન સરકાર સાથે ઉઠાવીશું. આ સિવાય અમે એવા ક્ષેત્રો શોધી રહ્યા છીએ જ્યાં અમે એકબીજાને સહકાર આપી શકીએ. અમને લાગે છે કે વિશ્વ અમેરિકા અને ચીન પાસેથી આ જ અપેક્ષા રાખે છે. હું કોઈ ચોક્કસ મુદ્દા પર ટિપ્પણી કરવા માંગતો નથી. મને ખાતરી છે કે પ્રવાસ પૂરો થયા પછી અમારી પાસે ઘણું કહેવાનું હશે.
પીએમ મોદી અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ સાથે ડિનર કરશે
તેમની ત્રણ દિવસીય મુલાકાત દરમિયાન પીએમ મોદી 21 જૂનની રાત્રે વોશિંગ્ટન પહોંચશે. અહીં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ જો બાઇડન અને તેમની પત્ની જીલ બાઇડન સાથે ડિનર લેશે, આ ડિનર ખૂબ જ ખાનગી હશે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી 23 જૂને યુએસ કોંગ્રેસ (સંસદ)ના સંયુક્ત સત્રને પણ સંબોધિત કરશે. પીએમ મોદીએ આ પહેલા 2016માં પણ યુએસ કોંગ્રેસને સંબોધિત કરી હતી.
વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી વિશ્વના ત્રીજા એવા નેતા હશે જેમના નામ પર અમેરિકી કોંગ્રેસને બે વાર સંબોધિત કરવાનું ગૌરવ પ્રાપ્ત થશે. આ પહેલા બ્રિટિશ વડાપ્રધાન વિન્સ્ટન ચર્ચિલ વર્ષ 1941, 1943 અને 1952માં યુએસ સંસદને સંબોધિત કરી ચૂક્યા છે. તે જ સમયે, નેલ્સન મંડેલા 1990 અને 1994માં યુએસ સંસદને સંબોધિત કરી ચૂક્યા છે.
